Viêm cân gan chân và đau gót chân khác nhau thế nào?

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa viêm cân gan chân và đau gót chân khi xuất hiện triệu chứng đau ở vùng gót. Tuy nhiên, hai tình trạng này không hoàn toàn giống nhau về bản chất. Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa viêm cân gan chân và đau gót chân giúp người bệnh xác định đúng nguyên nhân gây đau, từ đó lựa chọn phương pháp xử lý phù hợp và hạn chế nguy cơ điều trị sai cách, làm kéo dài thời gian phục hồi và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. 

Đau gót chân là gì?

Đau gót chân là cơn đau xuất hiện ở mặt dưới hoặc mặt sau của gót chân. Xương gót chân, được gọi là calcaneus, là xương lớn nhất trong bàn chân, thực hiện chức năng nâng đỡ toàn bộ cơ thể. Do đó, vùng này rất dễ bị đau khi phải chịu áp lực trong thời gian dài. Đau gót chân thường được miêu tả như một sự khó chịu hoặc nhức nhói khó kiểm soát, và thường xảy ra sau các hoạt động tăng cường thể lực hoặc thậm chí khi ngồi lâu mà không vận động.

Viêm cân gan chân là gì? 

Viêm cân gan chân (Plantar Fasciitis) là tình trạng viêm hoặc tổn thương dải mô dày chạy dọc theo lòng bàn chân, kết nối xương gót chân với các ngón chân (gọi là cân gan chân). Dải mô này đóng vai trò như một "lò xo" hấp thụ lực sốc và hỗ trợ vòm bàn chân.

Khi dải mô này bị kéo căng quá mức, các vết rách nhỏ li ti sẽ xuất hiện. Nếu không được phục hồi kịp thời, quá trình viêm kéo dài sẽ gây đau dữ dội, đặc biệt là những bước đi đầu tiên vào buổi sáng.

Viêm cân gan chân và đau gót chân khác nhau như thế nào? 

Viêm cân gan chân là một nguyên nhân cụ thể gây ra đau gót chân. Đau gót chân là tên gọi chung cho bất kỳ tình trạng khó chịu nào ở vùng gót, trong đó viêm cân gan chân là thủ phạm phổ biến nhất. Giống như ho là triệu chứng của cảm lạnh, viêm cân gan chân là lý do chính khiến gót chân bạn bị đau 

Những nguyên nhân đau gót chân không phải do viêm cân gan chân?

Không phải cứ đau gót chân là do viêm cân gan chân gây ra. Dưới đây là một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng đau gót chân. 

Viêm gân Achilles

Gân Achilles nối cơ bắp chân với xương gót. Khi gân này bị viêm do tập luyện quá sức, tăng cường độ đột ngột hoặc không khởi động đủ trước vận động, người bệnh sẽ cảm thấy đau nhói hoặc căng tức ở phía sau gót chân và cẳng chân dưới. Đau thường tăng khi leo cầu thang, đứng kiễng chân hoặc chạy bộ.

Gai xương gót (calcaneal spur)

Gai xương gót là sự hình thành thêm xương dạng gai nhọn ở mặt dưới xương gót, thường phát triển do viêm cân gan chân mãn tính hoặc căng giãn dây chằng kéo dài. Đáng chú ý, nhiều trường hợp gai xương gót không gây đau, trong khi một số trường hợp gây đau cấp tính như bị vật nhọn đâm vào. Gai xương gót và viêm cân gan chân thường xuất hiện cùng nhau nhưng không phải lúc nào cũng vậy.

Teo lớp đệm mỡ gót chân

Phía dưới xương gót có một lớp đệm mỡ tự nhiên có chức năng hấp thụ lực tác động. Theo tuổi tác, lớp đệm này mỏng dần, khiến xương gót tiếp xúc trực tiếp hơn với mặt đất. Người cao tuổi, người thường xuyên đi chân đất trên nền cứng, hoặc người có tiền sử tiêm corticosteroid nhiều lần vào gót chân có nguy cơ cao hơn. Đau thường lan tỏa toàn bộ mặt dưới gót, không khu trú một điểm như viêm cân gan chân.

Hội chứng đường hầm cổ chân (tarsal tunnel syndrome)

Tương tự hội chứng ống cổ tay, dây thần kinh chày sau có thể bị chèn ép khi đi qua đường hầm cổ chân, gây ra cảm giác tê bì, ngứa ran hoặc đau rát lan từ gót chân lên lòng bàn chân và các ngón. Tình trạng này thường gặp ở người bẹt chân, người béo phì hoặc sau chấn thương cổ chân.

Viêm túi hoạt dịch gót chân (retrocalcaneal bursitis)

Túi hoạt dịch là những túi nhỏ chứa dịch có chức năng giảm ma sát giữa các cấu trúc. Khi túi này ở phía sau hoặc dưới xương gót bị viêm, người bệnh sẽ thấy đau, sưng nề và ấm nóng cục bộ, thường gặp ở vận động viên hoặc người mang giày chật, cứng ở gót.

Stress fracture (gãy xương do áp lực)

Gãy xương vi tế do lặp đi lặp lại một động tác chịu lực có thể xảy ra ở xương gót, thường gặp ở vận động viên chạy đường dài hoặc người mới bắt đầu tập luyện cường độ cao mà chưa thích nghi đủ. Đau tăng dần khi vận động và giảm khi nghỉ, cần chẩn đoán bằng MRI vì X-quang thường bỏ sót.

Dấu hiệu nhận biết viêm cân gan chân điển hình 

Viêm cân gan chân có một số dấu hiệu khá đặc trưng giúp phân biệt với các nguyên nhân đau gót chân khác. Nếu bạn nhận ra từ 3 dấu hiệu trở lên dưới đây, khả năng cao bạn đang bị viêm cân gan chân.

• Đau dữ dội vào bước chân đầu tiên buổi sáng: Đây là triệu chứng kinh điển và đặc trưng nhất của viêm cân gan chân. Sau một đêm nghỉ ngơi, cân gan chân co rút lại trong trạng thái ngắn. Khi bước xuống giường và bàn chân chịu trọng lượng, cân bị kéo căng đột ngột, gây ra cơn đau nhói có thể khiến bạn phải dừng lại ngay. Cơn đau này thường giảm sau 10 đến 15 phút đi lại khi cân dần được làm ấm và giãn ra.
• Đau tăng sau khi nghỉ ngơi dài rồi đứng dậy: Không chỉ buổi sáng, viêm cân gan chân còn gây đau khi đứng dậy sau bất kỳ thời gian ngồi hoặc nằm dài nào. Đây cũng là một trong những lý do nhiều người bị viêm cân gan chân cảm thấy khó chịu khi phải ngồi lâu trong văn phòng, trên xe hơi hay máy bay.
• Đau khu trú ở mặt trong gót chân: Ấn ngón tay vào điểm ngay phía trước và trong của gót chân, tức là điểm bám của cân gan chân vào xương gót, sẽ tái hiện cơn đau quen thuộc. Đây là test lâm sàng đơn giản nhất để định hướng chẩn đoán viêm cân gan chân.
• Đau giảm sau khi vận động nhẹ, tăng sau vận động nặng: Khác với nhiều bệnh lý xương khớp khác, viêm cân gan chân thường có cơn đau giảm sau khi đi bộ nhẹ một lúc (khi cân đã được làm ấm), nhưng lại tăng trở lại sau khi vận động cường độ cao hoặc đứng quá lâu. Đây là chu kỳ đặc trưng cần lưu ý.
• Vùng gót chân căng cứng hoặc sưng nhẹ: Một số người bị viêm cân gan chân cảm thấy vùng lòng bàn chân căng cứng, đặc biệt vào buổi sáng. Đôi khi có thể thấy sưng nhẹ quanh gót chân mặc dù không rõ ràng như trong các bệnh viêm khớp. Cảm giác nóng rát nhẹ ở lòng bàn chân cũng có thể xuất hiện sau khi đứng lâu.

Khi nào cần đi khám bác sĩ? 

Không phải cơn đau gót chân nào cũng cần đến gặp bác sĩ ngay lập tức, nhưng có những dấu hiệu cảnh báo mà bạn không nên chủ quan bỏ qua. Việc thăm khám sớm giúp xác định đúng nguyên nhân, tránh điều trị sai hướng và ngăn ngừa biến chứng lâu dài.

• Đau gót chân kéo dài hơn 2 tuần mà không có dấu hiệu cải thiện dù đã nghỉ ngơi và điều trị tại nhà.
•  Đau dữ dội đột ngột sau chấn thương, ngã hoặc bước hụt, có thể kèm sưng nề và bầm tím (cần loại trừ gãy xương).
• Đau khiến bạn không thể đi lại bình thường, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và công việc hằng ngày.
• Vùng gót chân sưng, nóng, đỏ kèm sốt, có thể là dấu hiệu nhiễm trùng hoặc bệnh lý viêm hệ thống.
• Đau kèm theo tê bì, ngứa ran hoặc cảm giác yếu ở bàn chân và cẳng chân (nghi ngờ tổn thương thần kinh).
• Đau gót chân xuất hiện ở cả hai chân cùng lúc, đặc biệt kèm theo đau khớp khác trong cơ thể (có thể liên quan bệnh lý hệ thống như viêm cột sống dính khớp).
• Trẻ em bị đau gót chân, đặc biệt trong độ tuổi 8 đến 14, cần được đánh giá kỹ để loại trừ bệnh Sever (viêm điểm phát triển xương gót).

Bác sĩ chuyên khoa chấn thương chỉnh hình hoặc bác sĩ bàn chân cổ chân (podiatrist) là người phù hợp nhất để chẩn đoán và tư vấn điều trị các tình trạng đau gót chân phức tạp.

Điều trị viêm cân gan chân và đau gót chân như thế nào? 

Phần lớn các trường hợp viêm cân gan chân và đau gót chân có thể cải thiện rõ rệt với các biện pháp bảo tồn không phẫu thuật, đặc biệt khi được phát hiện và can thiệp sớm. 

• Nghỉ ngơi và điều chỉnh hoạt động: Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất. Giảm hoặc tạm dừng các hoạt động gây đau như chạy bộ, nhảy, đứng lâu. Chuyển sang các hình thức vận động ít áp lực hơn như bơi lội hoặc đạp xe để duy trì thể lực trong quá trình phục hồi.

• Bài tập kéo giãn và tăng sức mạnh: Bài tập kéo giãn cân gan chân và gân Achilles là nền tảng của điều trị bảo tồn. Thực hiện đều đặn mỗi ngày, đặc biệt là ngay khi thức dậy trước khi bước xuống giường và trước khi đứng sau thời gian ngồi dài, giúp giảm đáng kể cơn đau khởi động. Bài tập kéo giãn cân gan chân cơ bản: ngồi trên ghế, bắt chéo chân đau lên đầu gối chân kia, dùng tay kéo nhẹ các ngón chân về phía ống chân cho đến khi cảm thấy căng dọc lòng bàn chân, giữ 10 giây và thực hiện 10 lần mỗi buổi.
• Chườm lạnh và thuốc giảm đau: Chườm đá bọc trong khăn lên vùng gót chân 15 đến 20 phút, 3 đến 4 lần mỗi ngày, đặc biệt sau vận động, giúp giảm viêm và đau hiệu quả. Các thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) như ibuprofen có thể hỗ trợ giảm đau trong giai đoạn cấp tính, nhưng cần dùng theo chỉ dẫn của bác sĩ.
• Vật lý trị liệu: Chuyên viên vật lý trị liệu có thể hướng dẫn các bài tập phục hồi chuyên biệt, áp dụng liệu pháp siêu âm trị liệu, kích thích điện, hoặc massage mô sâu để tăng tốc quá trình lành thương. Liệu pháp sóng xung kích (shockwave therapy) cũng được chứng minh hiệu quả trong các trường hợp viêm cân gan chân mãn tính.
• Băng nẹp ban đêm: Nẹp ban đêm giữ bàn chân ở góc vuông trong khi ngủ, ngăn cân gan chân co rút lại qua đêm. Đây là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để giảm cơn đau khởi động buổi sáng, đặc biệt hữu ích trong 2 đến 3 tháng đầu điều trị.

• Thay đổi thói quen mang giày dép: Việc lựa chọn và sử dụng giày dép hằng ngày có ảnh hưởng trực tiếp đến áp lực tác động lên bàn chân, đặc biệt là vùng cân gan chân và gót chân. Nếu giày không phù hợp hoặc sử dụng sai cách trong thời gian dài, nguy cơ đau gót chân và viêm cân gan chân sẽ tăng lên đáng kể.Người dùng nên ưu tiên giày có độ đệm tốt, nâng đỡ vòm bàn chân phù hợp và vừa vặn với kích thước bàn chân. Giày quá cứng, quá mỏng hoặc bị mòn đế sẽ làm giảm khả năng hấp thụ lực, khiến toàn bộ lực tác động truyền thẳng xuống gót chân. Người sử dụng cũng nên hạn chế mang dép đế phẳng hoặc dép không có hỗ trợ vòm trong thời gian dài, đặc biệt khi phải đi lại nhiều. Khi làm việc, đứng lâu hoặc di chuyển nhiều, việc sử dụng giày có hỗ trợ nâng đỡ tốt sẽ giúp giảm áp lực lên cân gan chân hiệu quả hơn.

Làm thế nào để phòng ngừa viêm cân gan chân và đau gót chân? 

Không phải mọi trường hợp đau gót chân đều có thể phòng tránh hoàn toàn, nhưng việc duy trì những thói quen tốt sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ gặp phải tình trạng này.

• Lựa chọn giày dép phù hợp: Đôi giày là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến lực tác động lên bàn chân trong mỗi bước đi. Hãy ưu tiên những đôi giày có khả năng hấp thụ lực tốt, nâng đỡ vòm chân phù hợp và ôm chắc phần gót chân. Đồng thời, nên thay giày khi đế đã mòn để tránh làm thay đổi cách phân bổ áp lực lên bàn chân.
• Duy trì cân nặng hợp lý: Trọng lượng cơ thể càng lớn thì áp lực tác động lên gót chân và cân gan chân càng cao. Việc kiểm soát cân nặng không chỉ giúp giảm nguy cơ viêm cân gan chân mà còn góp phần bảo vệ khớp gối, hông và cột sống.
• Khởi động và giãn cơ trước khi vận động: Trước khi chạy bộ, chơi thể thao hoặc tập luyện cường độ cao, hãy dành từ 5 - 10 phút để khởi động và kéo giãn cơ bắp chân, gân Achilles và lòng bàn chân. Điều này giúp giảm nguy cơ căng quá mức lên cân gan chân.
• Không đứng hoặc đi bộ liên tục trong thời gian dài: Nếu công việc yêu cầu đứng nhiều, hãy cố gắng thay đổi tư thế thường xuyên, nghỉ ngắn giữa các khoảng thời gian hoặc sử dụng thảm chống mỏi chân để giảm áp lực lên gót chân.
• Tăng cường sức mạnh cho bàn chân: Các bài tập như nhón gót, cuộn khăn bằng ngón chân, nhặt vật nhỏ bằng ngón chân hoặc đi chân trần trên bề mặt tự nhiên có thể giúp tăng cường sức mạnh các cơ nhỏ dưới bàn chân, hỗ trợ nâng đỡ vòm chân tốt hơn.
• Kiểm tra bàn chân khi có dấu hiệu bất thường: Nếu thường xuyên đau gót chân, đau lòng bàn chân, bước đi không cân bằng hoặc nghi ngờ bàn chân bẹt, bạn nên kiểm tra sớm để xác định nguyên nhân. Phát hiện và can thiệp từ giai đoạn đầu sẽ giúp quá trình điều trị đơn giản và hiệu quả hơn, đồng thời hạn chế các biến chứng lâu dài.

Gợi ý giày dép hỗ trợ giảm áp lực bàn chân cho người bị viêm cân gan chân và đau gót chân 

Nếu bạn đang tìm kiếm những mẫu giày dép vừa thoải mái vừa hỗ trợ tốt cho bàn chân, dưới đây là một số sản phẩm được nhiều khách hàng yêu thích tại STEPS.VN. 

Dép quai ngang sức khoẻ Revitalign Fusion Strive 

Revitalign Fusion Strive là mẫu dép quai ngang được nhiều người yêu thích nhờ thiết kế đơn giản nhưng vẫn đảm bảo khả năng nâng đỡ bàn chân hiệu quả. Sản phẩm tích hợp công nghệ đế Full Contact Comfort® đạt chuẩn APMA, hỗ trợ nâng đỡ bàn chân, giảm áp lực lên vùng gót chân và tăng cảm giác êm ái khi di chuyển.

Khung đế nâng vòm kết hợp cúp gót sâu và đệm gót tăng cường +5mm giúp hỗ trợ hấp thụ lực, tăng độ ổn định và giảm cảm giác đau mỏi chân khi đứng hoặc đi lại nhiều. Ngoài ra, chất liệu EVA cao cấp siêu nhẹ còn mang đến cảm giác thoải mái, phù hợp cho các hoạt động hằng ngày như đi làm, đi dạo hoặc mang trong nhà.

Dép xỏ ngón sức khỏe Spenco Yumi Monet Aqua 

Dép xỏ ngón sức khỏe Spenco Yumi Monet Aqua được thiết kế dựa trên công nghệ đế nâng vòm tân tiến Total Support® của Spenco (thương hiệu được chứng nhận bởi Hiệp hội Y khoa Chỉnh hình bàn chân Hoa Kỳ - APMA), đôi dép này mang lại khả năng nâng đỡ vượt trội, cực kỳ phù hợp cho người bị đau gót chân, viêm gân cơ lòng bàn chân hoặc suy giãn tĩnh mạch chi dưới.

Nhờ thiết kế cúp gót sâu kết hợp với đệm hỗ trợ xương ức bàn chân (Metatarsal pad), dép giúp phân bổ đều áp lực lên toàn bộ lòng bàn chân, giảm tối đa lực tác động dồn ngược lên gót và cổ chân khi di chuyển. Chất liệu lót EVA êm ái cùng quai xỏ ngón mềm mại tạo cảm giác nhẹ nhàng, thông thoáng. Đặc biệt, phối màu Monet Aqua với các họa tiết loang màu xanh nước biển tươi mát mang lại vẻ ngoài năng động, thanh lịch, giúp bạn dễ dàng kết hợp với nhiều trang phục hàng ngày từ đi chơi, đi dạo phố cho đến đi biển.

Dép quai ngang sức khỏe Spenco Astoria 

Spenco Astoria Grey được tích hợp công nghệ đế Total Support® hỗ trợ nâng đỡ bàn chân và giúp phân bổ áp lực đều hơn khi di chuyển. Khung đế nâng vòm kết hợp cúp gót sâu và đệm gót tăng cường giúp tăng độ ổn định, hỗ trợ giảm cảm giác mỏi ở gót chân và lòng bàn chân.

Ngoài ra, lớp đệm memory foam siêu êm cùng quai ngang co giãn 4 chiều mang lại cảm giác mềm mại và thoải mái khi mang trong thời gian dài. Thiết kế nhẹ chân, linh hoạt và dễ phối đồ giúp sản phẩm phù hợp cho nhu cầu sử dụng hằng ngày.

Giày Sandal sức khỏe nữ Aetrex Jillian 

Aetrex Jillian được thiết kế với công nghệ đế nâng vòm tiên tiến, giúp tăng cảm giác ổn định và thoải mái hơn khi di chuyển. Chất liệu UltraSky™ EVA Foam siêu nhẹ cùng độ đàn hồi tốt mang lại cảm giác êm ái trong từng bước đi.

Phần gót ôm chân kết hợp đế hỗ trợ giúp giảm cảm giác mỏi khi đứng hoặc đi lại nhiều. Ngoài ra, thiết kế chống nước tiện lợi cùng kiểu dáng trẻ trung giúp sản phẩm phù hợp cho các hoạt động hằng ngày như đi dạo, du lịch hoặc đi làm.

Dép quai ngang sức khỏe nữ Revitalign Kholo Nuevo Metallic Black

Người bị suy giãn tĩnh mạch chi dưới thường dễ gặp cảm giác nặng chân, mỏi chân khi phải đứng hoặc di chuyển trong thời gian dài. Với thiết kế ôm chân cùng công nghệ đế nâng vòm Full Contact Comfort®, dép quai ngang sức khỏe nữ Revitalign Kholo Nuevo Metallic Black mang đến cảm giác êm ái và thoải mái trong từng bước đi. Phần quai điều chỉnh linh hoạt giúp đôi dép ôm vừa vặn hơn, tạo sự dễ chịu khi sử dụng hằng ngày. Bên cạnh khả năng nâng đỡ, tông màu đen ánh kim thanh lịch cũng giúp Revitalign Kholo Nuevo Metallic Black trở thành lựa chọn phù hợp cho cả đi làm, dạo phố hay du lịch. 

Ngoài ra bạn còn có thể lựa chọn thêm một số dòng sản phẩm hỗ trợ bàn chân tại đây.